Cả thế giới đang đứng trước nỗi lo ngại về dịch cúm gia cầm ngày càng lan rộng. Theo WHO, từ năm 2003 đến nay, có hơn 160 người đã bị nhiễm vi-rút H5N1.
Hiện H5N1 đã xuất hiện tại Châu Á, Âu và Phi, bất chấp mọi nỗ lực tiêu hủy hàng triệu gia cầm nhằm ngăn chặn vi-rút lây lan. Tại Việt Nam, từ năm 2005 đã có một số trường hợp tử vong do nhiễm vi-rút cúm nhóm A H5N1.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, ông Lê Trường Giang, cho biết, đây là lần đầu tiên xuất hiện loại vi-rút H5N1 với độc tính và tốc độ lây lan khủng khiếp.
Dưới đây là những điều bạn cần biết về vi-rút cúm H5N1
1. Ở nông thôn, vi-rút H5N1 lây lan nhanh chóng từ các trang trại gia cầm qua phân gà và chim hoang dã. Vi-rút H5N1 có trong thịt, xương, đặc biệt là có nhiều trong phân, nước dãi của gia cầm bị bệnh.
Khi có dịch bệnh, một số người đã nhiễm vi-rút cúm H5N1 do giết mổ ăn thịt gia cầm hoặc tiếp xúc trực tiếp với gà bệnh như chăm sóc gà đá. Vì thế, cần phải biết hết sức lưu ý, tránh những hành vi gây nguy cơ lây nhiễm.
2. Trứng gia cầm cũng có cũng có chứa vi-rút H5N1 cả bên trong lẫn bên ngoài. Vì thế, tại những nơi có dịch bệnh, người tiêu dùng không được ăn trứng ốp-la hoặc chưa nấu chín kỹ. Chẳng hạn, như ăn món trứng lòng đào hoặc thức uống trứng gà khuấy với mật ong.
3. Vi-rút H5N1 có thể sống 4 ngày ở nhiệt độ 22 độ C và hơn 30 ngày ở nhiệt độ 0 độ C. Nếu ở trong băng, chúng có thể sống vô thời hạn. Vì thế, các phương pháp bảo quản thực phẩm như đông lạnh, ướp lạnh không tiêu diệt được vi-rút H5N1.
4. Theo kết quả nghiên cứu đăng trên tạp chí Science của Pháp gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện loại protein đặc biệt có thể là nguyên nhân gây chết người trong vi-rút cúm gia cầm H5N1.
Loại protein đặc biệt này là NS1, hoạt động trong các tế bào nhiễm vi-rút và phá vỡ tiến trình hình thành của các tế bào quan trọng. Khi hoạt động cùng với các protein cúm gia cầm khác, NS1 có thể là thành phần độc tố quan trọng trong H5N1 khi chúng lây lan sang người.
5. Vi-rút H5N1 rất nhạy cảm với độ nóng. Thông thường, vi-rút sẽ bị chết khi thực phẩm nấu hícn ở nhiệt độ 70 độ C. Đến nay, chưa có chứng cức cho thấy trường hợp nào nhiễm vi-rút H5N1 vì ăn thịt gia cầm hoặc sản phẩm gia cầm đã nấu thật chín.
Thịt gia cầm và các sản phẩm gia cầm tại những vùng không có dịch bệnh có thể tiêu thụ bình thường mà không sợ bị nhiễm vi-rút H5N1.
6. Khi buộc phải tiếp xúc với gia cầm bị nhiễm H5N1, cần trang bị đầy đủ các dụng cụ phòng hộ như quần áo bảo hộ, nón, kính, bao tay và khẩu trang y tế ba lớp. Các trang bị cá nhân này đếu dùng một lần. Dùng xong phải đưa đi tiêu hủy ngay.
7. Các gia đình nằm trong vùng đang có dịch cúm gia cầm hoặc có người thân mắc bệnh viêm phổi do vi-rút H5N1 cũng cần có biện pháp phòng triệt để.
Đồ dùng của người bệnh cần được ngâm dung dịch tẩy trùng 20 phút. Sau đó giặt sạch, phơi khô mới đưa vào sử dụng. Giữ vệ sinh nhà cửa.
8. Các triệu chứng của người bị nhiễm vi-rút cúm gia cầm H5N1 là: sốt cao trên 38 độ C, ho, đau họng, đau toàn bộ cơ thể. Một số bệnh nhân còn có biểu hiện đau mắt, viêm phổi, bệnh hô hấp cấp nguy kịch và các biến chứng nặng nguy hiểm.
9. Nước, dịch tiết ra từ thịt gà sống hoặc các sản phẩm gia cầm cũng có chứa mầm bệnh. Do đó, không nên để dây hoặc vương vãi dịch ra trong suốt quá trình chuẩn bị thực phẩm hoặc trộn với các loai thực phẩm ăn sống khác.
Khi chế biến thức ăn, cần phải rửa tay thật sạch trước và sau khi tiếp xúc với thịt hoặc các sản phẩm gia cầm. Tẩy uế dụng cụ, nơi chế biến bằng xà phòng hoặc nước đun sôi.
10. Điểm phân biệt người nhiễm cúm thông thường và nhiễm vi-rút cúm H5N1 là những yếu tố dịch tễ như: tiếp xúc với gia cầm bệnh hoặc gia cầm chết, đặc biệt là ăn thịt gia cầm không rõ nguồn gốc. Vì thế, khi có những biểu hiện những biểu hiện của bệnh và liên quan đến các yếu tố dịch tễ, người bệnh cần phải đến ngay các cơ sở y tế để khám và điều trị.
Hiện thế giới đã có thuốc chống cúm dùng phòng ngừa nhiễm cúm gà và để điều trị những người đã nhiễm cúm gà.
Ở Việt Nam, các bác sĩ đã đưa thuốc chống vi-rút Tamiflu vào điều trị bệnh nhân nhiễm H5N1 và có hiệu quả rõ rệt. Bệnh nhân dùng thuốc này sẽ làm cho vi-rút cúm không có cơ hội nhân lên và kìm hãm sự phát triển của vi-rút H5N1. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự điều trị bằng thuốc này tại nhà mà chỉ được sử dụng dưới sự theo dõi của thầy thuốc.
Theo 24h
